Saburo Teshigawara Broken Lights, Gebläsehalle Landschaftspark Duisburg-Nord, © Wonge Bergmann

Ruhrtriennale - Festival der kunsten in de metropool Ruhr


Onconventioneel zoals de industrieel-culturele schouwplaatsen overtuigt het jonge festival in het Ruhrgebied één keer in de drie jaar

Zo moedig en onconventioneel als het Ruhrgebied zelf: De Ruhrtriennale bespeelt bühnes van de industriële cultuur met een divers kunstzinnig programma.

Het is niet de rode loper van Bayreuth, die hier klaar ligt voor de bezoekers, niet het maatschappelijke zien en gezien worden van Wenen en Salzburg. Wat echter de kunstzinnige kwaliteit van de Ruhrtriennale-producties en de stoutmoedigheid van het programma van muziektheater en dans tot en met performance, toneel en concerten betreft, steekt de onconventionele festival-newcomer met kop en schouders uit boven de rest van de festivals.

Of het nu in het Landschaftspark Duisburg-Nord , op het terrein van de Zeche Zollverein of in het tot inofficieel Festspielhaus geavanceerde Jahrhunderthalle Bochum plaats vindt: De plekken waar de Ruhrtriennale plaats vindt, vormen niet alleen het toneel, maar drukken hun stempel op het kunstzinnige werk. “Creaties” noemt de oprichtende administrateur Gerard Mortier die vaak spectaculaire werken, die meerdere kunstrichtingen bedienen en ook door het industriële verleden van de buitengewone ruimte worden bepaald - door de ruimte in de werkplaatsachtige diversiteit en door de unieke sfeer. De eerste Ruhrtriennale vond plaats in de jaren 2002 tot 2004 en de bijzondere geest loopt nog steeds als rode draad door de nog jonge festivalgeschiedenis.

Sensationele eerste opvoeringen en nieuwe toneelschikkingen drukken hun stempel op het jonge festival

In een ritme van drie jaren is het motto van het grootste culturele festival in Noordrijn-Westfalen steeds weer: Alles van begin af aan. Iedere drie jaar een nieuw onderwerp, een nieuwe esthetica en een nieuwe intendance. Het festival ontdekt zich in een vast ritme steeds weer opnieuw en geeft desalniettemin iedere kunstzinnige leider de mogelijkheid, tijdens drie speeltijden zijn programma in grote banen te ontplooien. Dat is tot nu toe iedere intendance gelukt. Gerard Mortier, die het festival visionair motiveerde, Jürgen Flimm, Willy Decker en tenslotte Heiner Goebbels bereikten met hun programma's veel lof van de critici en uitverkochte zalen. Iedere Ruhrtriennale is een waagstuk en een reis voor de kunstenaar evenals voor het publiek ter plaatse.

Men kan de Ruhrtriennale nog het beste met het Festival d'Avignon of met het Edinburgh International Festival vergelijken: Afzijdig van het repertoire-werk van de grote huizen is het festival in het Ruhrgebied vooral een productiefestival. Het hoogwaardige programma met jaarlijks ongeveer 30 grote producties wordt daarom vooral door eerste opvoeringen en nieuwe toneelschikkingen bepaald. Christof Schlingensief bracht bij de Ruhrtriennale zijn provocatieve “Kirche der Angst” ten tonele, Bill Viola liet als videokunstenaar vijf engelen aan de binnenwanden van de Gasometer Oberhausen opstijgen en Nurkan Erpulat zorgde hier als jonge regisseur met “Verrücktes Blut” voor een theatersensatie.

Opera- en muziektheateropvoeringen zorgen ook voor enthousiasme bij het internationale publiek

Maar het zijn vooral de fantastische opera- en muziektheaterensceneringen, die ook het internationale publiek naar het Ruhrgebied halen: Messiaens “Saint François d’Assise” (2003), Zimmermanns “Die Soldaten” (2006), Schönbergs “Moses und Aron” (2009) of Wagners “Tristan und Isolde” (2011) vierden in de speciaal voor de desbetreffende productie ingerichte Jahrhunderthalle Bochum bejubelde premières.

Terwijl op andere locaties de culturele festivals onder verdacht staan, alleen nog maar afspeelstations van grote producties te zijn, gaat de Ruhrtriennale consequent voor unieke kunstzinnige belevenissen, die gebonden zijn aan deze plaats en in deze vorm alleen mogelijk zijn in Noordrijn-Westfalen. Er bestaat dus eigenlijk geen reden, waarom de indrukwekkende succesgeschiedenis van de Ruhrtriennale niet ook met de nieuwe intendance van de Nederlandse Johan Simons zal worden voortgezet. Het motto voor de jaren 2015/16/17 luidt “Seid umschlungen” (wees omarmd) en kan misschien wel als gebaar tegenover de bewoners van het Ruhrgebied worden gezien, als een verbroedering met de regio, die ook door het nieuwe culturele gebruik van de industriële plekken is herrezen.

www.ruhrtriennale.de

delen maar

Impressies & video's


Jouw inspiratie: jouw NRW in prenten

Tanzende Menschen auf der Ruhrtriennale, © Marc Coudrais
Saburo Teshigawara Broken Lights, Gebläsehalle Landschaftspark Duisburg-Nord, © Wonge Bergmann
Die Jahrhunderhalle in Bochum, © Ruhr Tourismus GmbH