©
Unesco-Welterbe Zollverein, Essen, © Jochen Tack

Rondleidingen en routes


Ter gelegenheid van het Bauhaus-jubileum worden talrijke rondleidingen en rondritten aangeboden in Noordrijn-Westfalen. Vaak gaat het met een gids naar relevante plekken, gebouwen of door tentoonstellingen. Sommige routes kunnen echter ook op eigen houtje worden beleefd.

Ontdeck Bauhaus in het westen in onze regio's: 
Niederrhein | Ruhrgebied | Siegen-Wittgenstein | Düsseldorf

©
Mies van der Rohe, Straßenansicht Verseidag, Krefeld, © Mies van der Rohe Business Park 2018

Niederrhein

Krefeld

Mies van der Rohe Business Park
Het HE-gebouw, een gebouw voor stoffen voor voeringen voor heren, van het voormalige 'Verseidag' in Krefeld werd volgens de ontwerpen van Ludwig Mies van der Rohe in 1931 als diens enige industriële bouwwerk gebouwd. In mei en juni 2019 vindt er een tentoonstelling 'Mies im Westen' (Mies in het Westen) plaats, waarbij het gebouw kan worden bewonderd.
Meer informatie: www.mies-van-der-rohe.com

Haus Lange en Haus Esters
Bezoekers kunnen tijdens groepsrondleidingen in Krefeld de architectuur van het villa-ensemble Lange en Esters van Ludwig Mies van der Rohe van dichtbij bewonderen. Deze behoren tot de architectonische hoogstandjes van het nieuwe bouwen in Duitsland. Hierbij gaat het van de historische keuken tot naar de tuinen.
Meer informatie: www.krefeld.de/de/kunstmuseum/fuehrungen

Mapping Bauhaus: Een digitale architectuurgids
Een digitale architectuurgids vertelt de geschiedenis van de Moderne in Krefeld. Deze online ter beschikking staande gids zal met behulp van opvallende of typische gebouwen de architecturale, sociale en industriële geschiedenis van de voormalige zijdestad Krefeld vertellen. Veel achtergrondinformatie, kaarten en afbeeldingen kunnen online worden bekeken. Stations zijn de fabrikantenvilla's van Ludwig Mies van der Rohe, Haus Lange en Haus Esters, zijn ververij- en HE-gebouw van het voormalige 'Verseidag', maar ook het stadhuis van Krefeld. De zuidvleugel werd ontworpen door Hans Volger, bouwambtenaar en afgestudeerde van het Bauhaus.
Meer informatie: www.projektmik.com

In de traditionele trein naar de avant-garde
Het rollende herkenningsteken van Krefeld, de stoomtrein 'Schluff', verbindt tijdens zijn rit traditie met Moderne. De route gaat van het historisch noordelijk station voorbij aan het Mies van der Rohe Business Park tot naar het recreatiegebied bij de Hülser Berg, dat niet alleen weet te overtuigen met een ongerepte natuur, maar ook met de Wood Art Gallery, het park met wilde dieren of de Hülser uitkijktoren en de spannende architectuur zoals bij Haus Heusgen.

Ter gelegenheid van het 100-jarige Bauhaus-jubileum is voor in architectuur geïnteresseerden iedere 3e zondag van mei tot september een wagon gereserveerd in de traditionele trein. Bovendien wordt er een deskundige rondleiding door het HE-gebouw van de 'Verseidag', het enige door Mies van der Rohe ontworpen industriële gebouw in Europa, het huidige Mies van der Rohe Business Park georganiseerd.
Meer informatie: www.krefelder-perspektivwechsel.de

Bauhaus en industrie: Rondleidingen in het paviljoen van Thomas Schütte
Privépersonen, firma's en opleidingscentra uit de branche boden ook nog na de sluiting van het Bauhaus in 1933 Bauhaus-aanhangers, die het nationaalsocialistische regime officieel als 'ontaard' verstootte, nog een baan aan. Dit netwerk van kunstenaars, industriëlen, verbanden, cultuur- en opleidingsinstituten overleefde de nationaalsocialistische dictatuur en de Tweede Wereldoorlog en bleef bestaan tot in de jaren '60 van de vorige eeuw. 'Bauhaus en industrie' in Krefeld gaat over dit tot op heden onbekende hoofdstuk uit de artistieke- en economische geschiedenis met een tentoonstelling en documentaires, die gebaseerd zijn op nieuwe onderzoeksresultaten. De tentoonstelling wordt georganiseerd in de bewandelbare sculptuur 'paviljoen' van de kunstenaar Thomas Schütte. De rondleidingen worden aangeboden van april tot en met oktober, iedere vrijdag en zaterdag om 17.00 uur, iedere zondag om 15.00 uur evenals na afspraak.
Meer informatie: www.projektmik.com



Viersen

Villa V is één van de eerste bouwwerken van de beweging 'Nieuw bouwen' en werd in de jaren 1931/32 gebouwd door de architect Bernhard Pfau voor de ondernemersfamilie Kaiser ('Kaiser's Kaffee'). Naast groepsrondleidingen, die iedere woensdag plaatsvinden, heb je ook de mogelijk hier te overnachten.
Meer informatie: www.villa-v.de

©
Hohenhof, Hagen, © Tobias Roch

Ruhrgebiet

Essen

Zollverein-architectuur vroeger en nu
Het Unesco-werelderfgoed Zollverein, gebouwd door de architecten Fritz Schupp en Martin Kremmer, is een uitstekend voorbeeld voor de toepassing van de vormgevingsconcepten van het Bauhaus in een industrieel verband. Deze door Bauhaus beïnvloedde sociaal realisme-architectuur wordt tijdens de rondleiding in de context van de architectuur van de Moderne gebracht.
Meer informatie: www.zollverein.de

Sociaal realisme, Bauhaus en de Zollverein-architectuur
De sociaal realisme-architectuur, beïnvloed door het Bauhaus-concept van de centrale schacht Zollverein XII zorgde niet alleen voor de reputatie van 'mooiste mijn ter wereld', maar gold ook als basis voor de beslissing van Unesco, de mijn en kooksfabriek Zollverein in 2001 als 'Industrieel complex Zeche Zollverein' op te nemen in de werelderfgoedlijst. De speciale rondleiding brengt de sociaal realisme-architectuur in de context van de Moderne en bespreekt gelijktijdig de invloed van de Bauhaus op de gebouwencomplexen van schacht XII.
Meer informatie: www.zollverein.de

Folkwang-idee en Bauhaus100
Weliswaar ligt de oorsprong van het Folkwang-idee in Hagen, maar met het overlijden van de verzamelaar Karl Ernst Osthaus en de verhuizing van zijn verzameling naar Essen werd dit de 'Folkwang-stad'. Er zijn nog altijd bouwwerken te vinden die de Folkwang-erfenis tonen en de personalistische verbindingen tussen Folkwang en Bauhaus. Belangrijke namen zijn: Otto Bartning, Hannes Meyer, Josef Albers en Oskar Schlemmer.
Meer informatie: www.media.essen.de

Stichtelijk Essen
Beroemde architecten zoals Georg Metzendorf, Edmund Körner, Fritz Schupp, Martin Kremmer en Otto Bartning lieten tal van indrukwekkende bouwkundige monumenten na in Essen. Tot de architectonische highlights, de tijdens de bustocht worden bezocht, behoren het Unesco-werelderfgoed Zeche Zollverein van de architecten Schupp en Kremmer of de volgens de ontwerpen van Otto Bartning als rondlopend gebouw gecreëerde 'Auferstehungskirche'.
Meer informatie: www.media.essen.de

Architectuur van de Moderne in Essen
Als digitale gids of met een 'echte' gids - met de titel 'Architekturroute der Moderne' (architectuurroute van de Modern) kunnen bezoekers locaties van voormalige en nog bestaande gebouwen uit de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw ontdekken en ontvangen ze meer informatie over de locaties en belangrijke personen. Centraal staat de verbinding van het Folkwang-idee evenals de Deutsche Werkbund- en Bauhaus-gedachte.
Meer informatie: www.media.essen.de

Deutsche Werkbund, Bauhaus, sociaal realisme!? - architectuur van de Moderne in Essen
Het accent van de rondleiding ligt op de stijl van het 'sociaal realisme' evenals architecten, die een biografische of artistieke verbinding met de thema's Bauhaus, Deutsche Werkbund en Folkwang hebben. Je krijgt relevante gebouwen zoals het Unesco-werelderfgoed Zeche Zollverein en belangrijke plekken zoals de voormalige locatie van Villa Henke van Ludwig Mies van der Rohe te zien.
Meer informatie: www.veranstaltungen.bauhaus100.de

Wijk Margarethenhöhe in Essen
In 1906 werd begonnen met de bouw van de wijk Margarethenhöhe in het Zuiden van Essen door de stichting van Margarethe Krupp. Doel was, goedkope woningen voor medewerkers en personeel van de firma Krupp te creëren. De wijk werd ontworpen door de architect Georg Metzendorf. Bezoekers kunnen diverse rondleidingen door de wijk boeken. Je gaat door de wijk, naar een modelwoning en het 'Kleine Atelierhaus'.
Meer informatie: www.ruhrmuseum.de

Hagen

Bauhaus voorbereidend denken: De geschiedenis van het Osthaus Museum
Het door Karl Ernst Osthaus in 1902 in Hagen gestichte museum Folkwang werd al snel beroemd als het wereldwijd eerste museum voor moderne kunst. In de door Henry van de Velde in Jugendstil vormgegeven ruimtes werken de kunstwerken uit de diverse tijdperken en culturele kringen organisch samen. Niet alleen met dit buitengewone tentoonstellingsconcept streefde Osthaus het doel, kunst en leven te verzoenen na. De verzamelingen van het Osthaus Museum bieden een kijkje in de diverse aspecten van de museumgeschiedenis.
Meer informatie: www.osthausmuseum.de

Bauhaus voorbereidend denken: Hohenhof en Stirnband
Nadat de kunstbeschermer en culturele hervormer Karl Ernst Osthaus zijn privémuseum Folkwang in Hagen had ingewijd, stichtte hij in 1906 de kunstenaarskolonie Hohenhagen. Osthaus liet zijn huis, de Hohenhof, bouwen door de Belgische kunstenaar en architect Henry van de Velde en ook het interieur nam hij voor zijn rekening. Hier verbinding Osthaus/Lauweriks? Buren? Gelijktijdig? In de straat 'Am Stirnband' realiseerde de Nederlandse architect J.L.M. Lauweriks negen huizen volgens zijn zelf ontwikkelde systeemleer. Een openbare rondleiding loopt door het voormalige huis en de huizen 'Am Stirnband'.
Meer informatie: www.osthausmuseum.de

Voorbeeldige standaard voor werkkoloniën: Het Riemerschmid-huis
Een eigen klein huisje met moestuin - rond 1907 hoefde dat geen droom meer te blijven voor de Hagense textielwerkers. Karl Ernst Osthaus bracht in 1905 de deelnemers van een conferentie voor 'Werknemerwelvaartsinrichtingen' naar Hagen en kon dientengevolge voor een bouwopdracht voor de kunstenaar-architect Richard Riemerschmid zorgen. Vanaf 1907 werd begonnen met de bouw van de Waldorf-wijk, waarin elf huizen werden gebouwd. Tijdens de openbare rondleiding door huis nr. 17 wordt verteld over de leefwereld van de arbeiders van deze tijd.
Meer informatie: www.osthausmuseum.de

Het architectonische voorbeeld van Gropius: De 'Andachtshalle' van Eduard Müller
De eerste mogelijkheid tot crematie in Pruisen werd gebouwd in Hagen. Dat gebeurde door de later als AEG-vormgever bekend geworden Peter Behrens, de opleider, voorbereider en het voorbeeld van tal van personen binnen het Bauhaus. Tijdens de rondleidingen op woensdag vindt aansluitend aan de bezichtiging van de 'Andachtshalle' een wandeling naar de graven van prominenten, zoals bijvoorbeeld de politicus Eugen Richter, plaats.
Meer informatie: www.osthausmuseum.de

Verzakelijking in de kerkhof-cultuur – het Buschey-kerkhof
Van het historisme via de Jugendstil tot en met de Moderne - elke periode heeft zijn sporen achtergelaten op het in 1810 ingewijde kerkhof. Sommige graftombes zijn zelfs door bijzondere kunstenaars, zoals bijvoorbeeld door Georges Minnes en J.L.M. Lauweriks vormgegeven.
Meer informatie: www.osthausmuseum.de

©
Landhaus Ilse, Burbach, © Gemeinde Burbach

Siegen-Wittgenstein

Burbach

Landhuis Ilse - Bauhaus-juweel op het platte land
Het landhuis Ilse werd als gastenverblijf van de firma WAG Westerwald-Brüche AG gepland door directeur en ingenieur Willi Grobleben en in 1924 gebouwd. Het is vernoemd naar de dochter van Grobleben, Ilse, en is bouwgelijk aan het Unesco-werelderfgoed 'Haus am Horn' in Weimar, dat ter gelegenheid van de eerste Bauhaus-tentoonstelling in 1923 werd gebouwd volgens de ontwerpen van Georg Muche. Het landhuis Ilse is tegenwoordig eigendom van de gemeente Burbach en valt onder monumentenzorg. Iedere laatste maandag van de maand vinden er rondleidingen plaats door het huis.
Meer informatie: www.burbach-erleben.de

©
Neuer Stahlhof, Düsseldorf, © Düsseldorf Tourismus GmbH

Düsseldorf

Van de Moderne in de toekomst - architectuur-iconen in Düsseldorf
De architectuurwandeling brengt je naar werken van beroemde bouwmeesters zoals Karl Friedrich Schinkel, Helmut Hentrich of Daniel Libeskind, die een grote bijdrage hebben geleverd voor het stadsbeeld van Düsseldorf. Enkele stations zijn onder andere de 'Neue Stahlhof' uit de jaren '20 van de vorige eeuw, de Kö-boog of de K20 kunstverzameling Noordrijn-Westfalen, die op een concertpiano lijkt. Tussendoor maken de gidsen attent op unieke motieven, die bijzonder interessant zijn voor Instagram-fans.
Meer informatie: www.duesseldorf-tourismus.de

NRW viert het Bauhaus-jubileum

Museum Haus Esters, Krefeld, Gartenseite, © Volker Döhne Kunstmuseen Krefeld
©

Krefeldse perspectieven

Peter-Behrens-Bau, Oberhausen, © LVR-Industriemuseum, Andreas Schiblon
©

Overzicht van de tentoonstellingen per regio