Graf Severin Treppe Schloss, © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.

Nieuw le­ven in het kas­teel

Se­ve­rin von Hoens­broech - re­gis­seur voor de toe­komst van het kas­teel Tür­nich

In het kasteelcafé blijft tijdens deze ochtend geen plekje vrij. Fietsers en wandelaars lassen een pauze in op de binnenplaats van kasteel Türnich, genieten van de eerste zonnestralen van de lente en komen op krachten met een hartig stukje kasteel-brood. Ook graaf von Hoensbroech, die hier door iedereen Severin wordt genoemd, heeft zijn kantoor even naar buiten verplaatst. In het café is hij bezig met onderhandelingen met zakenpartners, praat met voorbij lopende medewerkers en gasten. En terwijl hij met DeinNRW praat over zijn plannen en ideeën, wordt hij steeds weer enthousiast.

  • Graaf Severin von Hoensbroech leunt tegen een rots voor de ingang van kasteel Türnich., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
  • Detailopname van de deur op het terrein van kasteel Türnich, © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
  • Uitzicht op het terras van het kasteelcafé., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
  • Klik hier om naar het kasteelcafé te gaan., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
Severin zit op de steigers van de toegangspoort, met kasteel Türnich op de achtergrond., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.

Want de 45-jarige, die een beetje kasteelheer, een beetje conciërge en een beetje bedrijfsleider in personeelunie is, heeft een visie: Samen met zijn familie en dan op de eerste plek zijn vrouw Anja, wil hij van het kasteel van zijn voorouders een plek voor de toekomst maken. Het complete terrein rondom het prachtige herenhuis moet een kleinood worden, 'waar we andere mensen kunnen laten zien, hoe de landbouw ook kan slagen'. Natuurlijk, duurzaam en uniek. Een plek die, net als vroeger, weer het centrum van een hele regio is, die zo helemaal niet meer te vinden is en 'diens betovering de mensen meeneemt'.

Graaf Severin von Hoensbroich zit met zijn vrouw en dochter op een bankje in het park met uitzicht op kasteel Tuernich, © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.

Net zoals Severin von Hoensbroech zelf er helemaal in op gaat. Toen, vier jaar geleden, 'toen mij dat ding op de een of andere manier voor de voeten is gevallen' en hij na rijp beraad met de hele familie heeft besloten, zijn visie van een werkende permaculturele belevenisruimte te verwezenlijken. Of in ieder gevoel een poging te wagen. 'Natuurlijk hebben vrienden mij gezegd dat ik gek was', herinnert zich de toneelspeler en regisseur, alsof hijzelf het ook niet helemaal kon geloven, waar hij nu echt mee begon. Maar vooral dankzij zijn vrouw, die toen haar baan in de ontwikkelingssamenwerking heeft opgezegd en 'tegenwoordig hier alles bij elkaar houdt', geeft Severin von Hoensbroech niet op. Te groot is zijn liefde voor de natuur en zijn onvermoeibare ijver, deze te behouden.

Graaf Severin von Hoensbroech houdt van de natuur., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.

"Wie de natuur wil beheersen, die moet er naar luisteren."

citeert de middelste van drie broers daarom Francis Bacon

Het kasteel dat de familie von Rolshausen in de 18e eeuw helemaal in de zin van Rousseau liet bouwen en steeds weer als een plek voor het volk was, moet daarom ook een museum worden. 'Dat vind ik te retro', zegt de viervoudige vader en herinnert zich aan zijn eigen kinderjaren en jeugd in het kasteel. 'Ik vond het niet echt cool.' Geamuseerd vertelt hij over 'de veel te lange wegen in het huis, waar alles oud was en waar je niks mocht aanraken.' Tegenwoordig rennen en ravotten zijn eigen vier kinderen in de kasteeltuin. De familie heeft zich in het Zweden-huis haar eigen kleine rijk gecreëerd, heeft er zelfs een paar kippen, die bijvoorbeeld James Brown of Britney heten.

  • Gezicht op het kasteel van Türnich, dat gerenoveerd moet worden en op de monumentenlijst staat., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
  • Kijkje in een oude badkamer in Schloss Türnich., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
  • Severin haalt verse eieren uit het kippenhok., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
  • Severin is een absolute familieman., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
Severin staat in het oude trappenhuis van het beschermde kasteel Türnich., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
Zicht in de oude vertrekken van het kasteel, © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.

Museale kastelen en burchten zijn er volgens von Hoensbroech al genoeg. 'En met een groot golf-event-hotel trek je inmiddels ook geen bezoekers meer', legt hij kort en bondig uit, waarom hij andere plannen heeft.

In de praktijk herinneren daadwerkelijk nog nagenoeg 1.000 burchten en kastelen in Noordrijn-Westfalen aan de tijden, toen hier de vorsten nog de touwtjes in de handen hielden. Vele honderden van deze barokke, middeleeuwse en romaanse gebouwen konden behouden worden gebleven en zijn tegenwoordig populaire excursiedoelen, hotels en musea.

Kasteel Türnich daarentegen ziet er eerder uit als een ruïne, die echter onder monumentenzorg valt. De gevel van het herenhuis dat vele jaren geleden offer werd van de bruinkoolginning in de regio, kon weliswaar dankzij een gulle donatie van een schilder reeds worden gerenoveerd. 'De man heeft begrepen, wat we willen doen.' Ook de indrukwekkende kapel met zijn vele geheimzinnige symbolen en ornamenten, die von Hoensbroech zelfs een 'mystieke plek' noemt, werd gerenoveerd. Binnenin het kasteel zal echter voorlopig nog niemand kunnen wonen. Te verrot zijn de afgezakte ruimtes achter de grote ramen, waarmee de bouwmeesters als vroeg hun bijzonder verlangen naar de natuur ten uitdruk brachten.

Het engagement van de familie von Hoensbroech concentreert zich daarom momenteel op het uitgestrekte complex rondom het kasteel. In de tuinen, waar reeds door zijn ouders vele jaren geleden waarde werd gehecht aan ecologische teelt en waar in het begin nog over werd gegniffeld, wil de zoon nu natuurlijke landbouw voor iedereen beleefbaar maken.

"Wij zijn echter niet zulke eco-hippies, die niet weten, waar ze mee bezig zijn." 

Severin von Hoensbroech

Want in de permaculturele beleveniswereld, zoals de 45-jarige hem wil creëren, mogen uitsluitend natuurlijke kringlopen gebruikt en duurzaam geproduceerd worden. Naast de dynamisch-biologische teelt van fruit en groente, waarmee 'Ferdinand Klabunde, onze jonglerende kok, iedere dag weer fantastische gerechten tovert', heeft von Hoensbroech ook nog het idee, een natuurkleuterschool op te richten. In de Ceres geneeskrachtige plantentuin midden op het plein van het kasteel, ervaart de bezoeker nu al interessante wetenswaardigheden over de geneeskrachtige werking van de natuur. Echter moet de kasteelheer 'soms oppassen, dat de kinderen de informatieborden niet verwisselen', vertelt hij met een knipoog.

De 45-jarige begeleidt ook graag zelf bezoekergroepen door de op een gotische kapel lijkende linde-allee, het kasteelpark en de Franse tuin; en weet zijn gasten hierbij te amuseren met tal van grappige anekdotes. Dat is natuurlijk geen wonder, want de man is toneelspeler en regisseur, en de natuur is waarschijnlijk de mooiste plek voor een perfecte enscenering.

  • Uitzicht vanuit de geneeskrachtige kruidentuin Ceres op het hoofdportaal van kasteel Türnich., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
  • De lindenlaan met 111 bomen in het park van Schloss Türnich is gemodelleerd naar een gotische kapel., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
  • Luchtfoto van de Schlossplatz met zicht op het Schlosscafé en de geneeskrachtige kruidentuin Ceres., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
  • Oude klok in het kasteel: vroeger kon je er bedienden en kamermeisjes mee oproepen., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.
Lente in het kasteel: rode tulpen bloeien voor het kasteelportaal, © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.

Cou­lis­se voor be­drijfs­fees­ten en film­op­na­mes

Theatervoorstellingen op de binnenplaats van het kasteel behoren daarom net zo goed tot de toekomstplannen van het echtpaar von Hoensbroech als feesten en regionale markten. Weliswaar maken nu al bedrijven gebruik van de oorspronkelijke coulisse rondom kasteel Türnich voor vergaderingen en cursussen. Ook liet de regisseur Lars von Trier zich beïnvloeden door het betoverende wild groeiende landschap en nam hier scènes op voor zijn film 'Nymphomaniac'. (Severin von Hoensbroech speelt trouwens de rol van de tuinier.) Op het terras van het gezellige, met veel liefde ingerichte kasteelcafé begroet Severin von Hoensborech ook vandaag weer vaste klanten. De keuken, die zo goed mogelijk producten uit eigen teelt gebruikt, heeft ook al roem vergaard buiten de grenzen van het dorp en verzorgt ook regelmatig particuliere feesten.

"Het mogen er best nog meer worden"

hopen de echtelieden von Hoensbroech.

De lindenlaan met 111 bomen in het park van Schloss Türnich is gemodelleerd naar een gotische kapel., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.

Wetend dat het nog een lange weg is. Want de visionair is ook een realist. Want een ding weet de regisseur, die zijn geld momenteel nog als manager-trainer verdient, maar al te goed van het toneel:

"Je start met een grote passie, komt dan terecht in een crisis en als je die achter de rug hebt, wordt alles erg goed."

Severin von Hoensbroech

Momenteel is hij bezig, de crisis te boven te komen. En de regisseur weet ook 'dat dit altijd een creatieve fase is'. De kans dat kasteel Türnich binnenkort niet meer 'alleen' een insider-tip is, is dus groot.

Graaf Severin staat op een boomwortel., © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.

Drie vra­gen aan Se­ve­rin von Hoens­broech

Kas­teel­heer, con­ci­ër­ge en be­drijfs­lei­der in per­so­neel­unie

Meneer von Hoensbroech, u heeft 48 uur vrij. Wat zou u in deze tijd absoluut willen doen in Noordrijn-Westfalen?

Severin von Hoensbroech (denkt lang na): 'O jeetje, er is zoveel. Ik citeer geloof ik gewoon mijn zoon. Die zou zeggen dat zijn vader gelukkig is, als hij op een grote steen aan zee zit en een broodje met kaas kan eten. ... Oh ja, een broodje met kaas. Alleen heb je in Noordrijn-Westfalen geen zee hè. Nee, alle gekheid op een stokje. Ik zou waarschijnlijk met mijn kinderen naar buiten gaan en de hele tijd met hun spelen.'

Welke plaats in Noordrijn-Westfalen heeft u weer opnieuw ontdekt?

Severin von Hoensbroech: 'Ik houd van het Bergisches Land. Ik rijd vaak door deze buurt en iedere keer denk ik: Wat is het hier mooi. En steeds weer ontdek ik nieuwe buitengewoon mooie plekken zoals laatst bijvoorbeeld het Windrather Tal.'

Uw persoonlijke lievelingsplek in Noordrijn-Westfalen.

Severin von Hoensbroech: 'Ik heb een bijzonder verlangen naar theatrale ruimtes. Ik ben bijvoorbeeld heel graag op het dak van de Dom van Keulen, maar de Keulse Filharmonie trekt mij zeer. Ik weet helemaal niet, of de Elbphilharmonie echt mooier is... Ook de vele industriële monumenten in het Ruhrgebied, zoals de Jahrhunderthalle in Bochum, hebben een fascinerende werking op mij. Het Ruhrgebied vind ik in zijn geheel een indrukwekkende omgeving, waar je op zo veel plekken kunt zien, wat de industriële ontwikkeling teweeg heeft gebracht. Maar ik ben ook onder de indruk van instituten, waar fantastische mensen fantastische dingen doen, om de wereld een beetje beter te maken. Ik noem bijvoorbeeld de GSL Gemeinschaftsbank in Bochum voor sociaal-ecologische beleggingen. Zoiets inspireert mij. Een gigantische plek is ook het Rheintal met veel kleine, betoverende uithoeken. Hier is in het verleden echter veel kapot gemaakt. Maar dat is helaas van toepassing op veel plaatsen op onze planeet. Maar terug naar mijn absolute lievelingsplek in Noordrijn-Westfalen. Dat is en blijft natuurlijk kasteel Türnich. Anders zou ik niet hier zijn hè.'

Fa­vo­rie­te spots en tips van Se­ve­rin

Na­tuur, the­a­tra­le ruim­tes en in­du­stri­ë­le cul­tuur

Halde Hohewad, © Tourismus NRW e.V.

Ruhr­ge­bied

lees meer
Museum in Lindlar, Bergsiches Land, © Tourismus NRW e.V.

Ber­gis­ches Land

lees meer
Ruhrgebiet Duisburg Landschaftspark Panorama Sonne , © Tourismus NRW e.V.

In­du­stri­ë­le na­tuur in Noor­drijn-West­fa­len

lees meer
Martje Saljé Türmerin, © Ralph Sondermann, Tourismus NRW e.V.