De geschiedenis van het klooster Dalheim gaat ver terug. Er wordt gezegd dat hier aan de westelijke rand van het Eggegebergte al in 800 een kleine dorpskerk stond. Een replica deed aanvankelijk dienst als kloosterkerk van een vrouwenklooster voordat de Augustijner kanunniken zich in het midden van de 15e eeuw in Dalheim vestigden en het klooster tot het spirituele en economische centrum van de zuidelijke Paderbornse regio maakten. Tegenwoordig herbergt het bijna volledig bewaard gebleven complex het enige staatsmuseum voor kloosterlijke cultuurgeschiedenis in Duitsland.
Ora et labora, bidden en werken. Het leven in het klooster werd altijd gekenmerkt door verzaking en stilte. Althans, dat wordt gedacht. Maar bezoekers van het kloostercomplex in Dalheim zullen verrast zijn. Als ze door de bekroonde permanente tentoonstelling lopen, zullen ze ontdekken dat muziek en theater, eten en drinken, belangrijke kunstschatten, architectuur, boeken en tuinkunst ook hun plaats hadden - en nog steeds hebben - in het leven van de monniken.
Het klooster Dalheim presenteert op indrukwekkende wijze zijn eigen bewogen geschiedenis, die zijn grootste bloeiperiode beleefde in de barokperiode. Tot op de dag van vandaag kenmerken het representatieve erehof, de ruime boerderijgebouwen en de prachtige tuinen het uiterlijk van het complex, dat is ingebed in een landschap van dichte bossen en uitgestrekte velden. In de apsis van de kloosterkerk werd een plafondschildering blootgelegd die uit de bouwperiode rond 1470/80 dateert. Bezoekers kunnen deze bewonderen in het laatgotische centrum.
In elf kamers rond het historische klooster, van de kerk tot de voorraadkelder, kunnen bezoekers van de tentoonstelling het dagelijks leven in het klooster volgen. Moderne ensceneringen brengen de geschiedenis naar het heden en belichten de culturele achtergrond van het leven achter de kloostermuren. Dat zich overigens niet alleen achter gesloten deuren afspeelde. De kloostertuinen van Dalheim nemen een kwart van het 7,5 hectare grote terrein in beslag en getuigen van het brede spectrum van de kloostertuinbouw in de Middeleeuwen en de Barok. De overvloed aan sier-, gebruiks- en geneeskrachtige planten is vandaag de dag nog steeds een genot voor bezoekers als ze door de terrassenkloostertuin of de representatieve tuin van de prior wandelen. Het kloostercomplex vormt ook het indrukwekkende decor voor het culturele zomerfestival Dalheim, het openluchtfestival Summer Night Songs en de grootste kloostermarkt van Europa, waar monniken en nonnen uit ongeveer 40 abdijen, kloosters en conventen hun waren verkopen in het laatste weekend van augustus.
