Als de dagen in de herfst korter worden, gaan in het Ruhrgebied de leeslampjes aan. Dan wordt er tussen Essen, Bochum, Oberhausen en Gelsenkirchen niet alleen gelezen, maar ook gepraat, gediscussieerd, gelachen en geluisterd. lit.RUHR tovert theaters, bioscopen, industriële hallen en culturele locaties om tot podia voor grote verhalen, slimme gedachten en die verrassende ontmoetingen waar culturele evenementen zo belangrijk om zijn: gasten komen vanwege een naam en gaan weg met een nieuwe kijk op de wereld.
Internationale schrijfsters en schrijvers delen de avonden met toneel- en muzieksterren; journalisten ontmoeten stemmen uit de politiek en de samenleving. Het gaat om romans en herinneringen, om het heden en de toekomst, om de grote vragen en soms ook om de aangenaam kleine. Het festival weet: literatuur hoeft niet eerbiedig in de boekenkast te verdwijnen. Ze mag luidruchtig zijn, tegenspreken, vermaken – en af en toe ook de vinger op de zere plek leggen.
Toch blijft lit.RUHR stevig verbonden met haar regio. Het festival vindt niet op één enkele locatie plaats, maar strekt zich uit over meerdere steden in het Revier. De Lichtburg in Essen, het Schauspielhaus Bochum, het Theater Oberhausen, de KAUE in Gelsenkirchen of voormalige industriehallen op het werelderfgoed Zollverein laten zien dat het culturele landschap van Noordrijn-Westfalen niet beperkt is tot één locatie. Het heeft vele podia. Wie meerdere evenementen bezoekt, leert heel terloops de verschillende gezichten van de metropool Ruhr kennen: soms glamoureus, soms ruig, soms monumentaal, soms heel eigentijds.
Sinds de première in 2017 heeft het festival zich gevestigd als een vaste waarde in het culturele landschap van Noordrijn-Westfalen. Ongeveer 65 afzonderlijke evenementen en zo’n 18.000 bezoekers per jaar getuigen van een uitstraling die al lang verder reikt dan de klassieke literaire wereld. Daaraan dragen prominente gasten bij, die het programma jaar na jaar verrijken. Nick Hornby, Zadie Smith, Donna Leon, Martin Suter, Robert Menasse, Judith Hermann, Daniel Kehlmann, Cornelia Funke, Hape Kerkeling, Navid Kermani, Elke Heidenreich, Caroline Wahl of Frank Schätzing: de gastenlijst leest inmiddels zelf als een bestseller.
Breed literair spectrum
Juist deze mix is de charme van lit.RUHR. Het festival beweegt zich zonder vooroordelen tussen hedendaagse literatuur, non-fictie, entertainment, politiek debat en popcultuur. De ene keer staat een nieuwe roman centraal, de andere keer een maatschappelijke omwenteling, weer een andere keer een literair-muzikale ontmoeting. Sociale ongelijkheid, het begrip van democratie en herinneringscultuur komen net zo goed aan bod als klimaatkwesties of actuele socialemediafenomenen. Dat klinkt als een grote themakoffer. En dat is het ook. Alleen wordt die hier niet log meegesleept, maar met plezier in het gesprek geopend.
Zo wordt de klassieke leesavond een veelzijdige festivalervaring voor mensen die cultuur niet alleen willen horen, maar ook willen beleven. De lit.RUHR is daarmee een literatuurfestival met het karakter van het Ruhrgebied: direct, open, nieuwsgierig, soms scherp en graag midden in het leven.
Ook jonge lezers komen aan hun trekken. Met de lit.kid.RUHR maakt een eigen kinder- en jeugdprogramma vast deel uit van het profiel van het festival. Lezingen voor schoolklassen, familie-evenementen en interactieve activiteiten zoals schrijfworkshops maken literatuur toegankelijk voor een jong publiek.
